Voor gemeenten

De Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk is op 1 januari 2018 in werking getreden en zorgt ervoor dat peuterspeelzalen zijn veranderd in kinderdagverblijven. De harmonisatie heeft ook gevolgen voor de rol van gemeenten en voor de relatie tussen de gemeente en de voorschoolse voorzieningen die subsidie krijgen. Hieronder staat belangrijke informatie voor gemeenten.

De rol van de gemeente verandert

De rol van de gemeente is veranderd, doordat een grotere groep ouders in aanmerking komt voor kinderopvangtoeslag. Dit betekent dat de gemeente voor deze groep niet meer hoeft te zorgen voor een financieel toegankelijk voorschools aanbod. De gemeente blijft wel verantwoordelijk voor de voorschoolse educatie (VE) voor doelgroepkinderen en voor het aanbod voor peuters waarvan de ouders niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag.

Voorzieningen voor ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag

Gemeenten houden echter een belangrijke rol bij het kortdurend voorschools aanbod en de voorschoolse educatie. De gemeenten blijven verantwoordelijk voor de financiering van voorschoolse voorzieningen voor peuters waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. In 2016 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) om ervoor te zorgen dat alle ouders van peuters die nog geen gebruik maken van een voorschoolse voorziening een aanbod voor deelname krijgen van de gemeente.

Hiervoor stelt het Rijk via een decentralisatie-uitkering aan gemeenten een budget beschikbaar dat oploopt tot structureel € 60 miljoen per jaar vanaf 2021. Dit budget is specifiek voor het bereiken van peuters in de leeftijdsgroep van 2,5 tot 4 jaar van niet-werkende ouders die momenteel geen gebruik maken van een voorschoolse voorziening.

De decentralisatie-uitkering is niet bedoeld voor:

  • Peuters van wie de ouders kinderopvangtoeslag ontvangen, gefinancierd door de belastingdienst.
  • Peuters met een VVE-indicatie die naar een gesubsidieerde vorm van voorschoolse educatie gaan. Dit wordt betaald vanuit het onderwijsachterstandenbeleid.
  • Peuters die al gebruikmaken van een kinderopvangplek die door de gemeente wordt gesubsidieerd op basis van een gemeentelijke subsidieverordening.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) laten een monitor uitvoeren naar het bereik van voorschoolse voorzieningen en de inspanningen van gemeenten.

Beschikbare budgetten in het Gemeentefonds

Voor een overzicht van de beschikbare budgetten in het Gemeentefonds zie de brief van de VNG van 3 augustus 2017 aan de wethouders van gemeenten over de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk.

Automatische omzetting van peuterspeelzalen naar kinderdagverblijven

Sinds 1 januari 2018 is de naam van het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) veranderd in Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Alle peuterspeelzalen die op 31 december 2017 in het LRKP geregistreerd stonden, zijn op 1 januari 2018 automatisch omgezet in een kinderdagverblijf in het LRK. Sinds deze datum moeten deze voorzieningen ook voldoen aan de kwaliteitseisen voor kinderdagverblijven. Via overgangsrecht is het mogelijk gemaakt om door te gaan met toezicht en handhaving.

Gemeenten moeten in 2018 een definitief besluit nemen over de toestemming tot exploitatie voor deze omgezette voorzieningen. De VNG, GGD GHOR Nederland en DUO informeren de gemeenten en GGD’en over de gevolgen van de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk voor registratie, toezicht en handhaving.

Toezicht en handhaving in 2018

Door de automatische omzetting tot kinderdagverblijf in het Landelijk Register Kinderopvang wordt de beschikking als peuterspeelzaal tijdelijk beschouwd als een beschikking kinderdagverblijf. Gemeenten moeten in 2018 een besluit nemen over de toestemming tot exploitatie voor deze omgezette voorzieningen. De VNG, GGD GHOR Nederland en DUO informeren de gemeenten en GGD’en over de gevolgen van de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk voor registratie, toezicht en handhaving.

Kortdurend kinderopvangaanbod blijft bestaan

Met het omvormen van peuterspeelzalen naar kinderdagverblijven blijft kortdurend aanbod van kinderopvang wel mogelijk. Dit kan dan worden aangeboden door kinderdagverblijven.