Verbetertraject Kinderopvangtoeslag

Onder de noemer ‘Verbetertraject kinderopvangtoeslag’ werken het ministerie van SZW en Toeslagen samen aan het verbeteren van de dienstverlening aan ouders en zodoende aan het terugdringen van het aantal (hoge) terugvorderingen. Dit wordt gedaan in overleg met de brancheorganisaties en oudervertegenwoordiging. Hiervoor is sinds 2018 een pakket met verbetermaatregelen samengesteld. Het doel van deze maatregelen is om ervoor te zorgen dat ouders de toeslag krijgen waar ze recht op hebben.

Aanleiding

Maandelijks krijgen ouders die werken, studeren, een traject naar werk of inburgeringscursus volgen, kinderopvangtoeslag uitgekeerd. Dit bedrag krijgen ze als voorschot maandelijks op hun rekening gestort, of op de rekening van de kinderopvangorganisatie (derdenbetaling). Dit laatste is mogelijk indien de kinderopvangorganisatie een convenant met Toeslagen heeft afgesloten en de ouder toestemming geeft voor een derdenbetaling. De hoogte van de kinderopvangtoeslag is van een aantal criteria afhankelijk. Hiervoor moeten ouders zelf vooraf gegevens aanleveren, bijvoorbeeld over de hoogte van het geschatte inkomen en het aantal geschatte opvanguren voor het toeslagjaar. Na afloop van het jaar bepaalt Toeslagen de definitieve toeslag, oftewel het bedrag waar ouders daadwerkelijk recht op hadden. Dit bedrag wordt berekend aan de hand van het vastgestelde inkomen en het aantal daadwerkelijk afgenomen uren kinderopvang. Het voorschot en de definitieve toekenning kunnen afwijken, omdat ouders bij de aanvraag een onjuiste inschatting hebben gemaakt of omdat ze tussentijdse wijzigingen niet op tijd hebben doorgegeven. Het Verbetertraject kinderopvangtoeslag helpt het eenvoudiger te maken voor ouders om kinderopvangtoeslag aan te vragen en/of wijzigingen door te geven. 

Omdat de kinderopvangtoeslag inkomensafhankelijk is, krijgen huishoudens met een laag inkomen een relatief hoge toeslag. Juist voor deze inkomensgroepen kunnen terugvorderingen leiden tot betalingsproblemen, omdat dit voor huishoudens met een laag inkomen een grote financiële last kan veroorzaken. Het kabinet wil voorkomen dat deze huishoudens in een schuldsituatie terechtkomen. Dit maakt het verminderen van hoge terugvorderingen zo belangrijk.

Pakket verbetermaatregelen

De gerealiseerde verbetermaatregelen zijn in drie thema’s te verdelen: eerder signaleren, persoonlijke begeleiding van ouders en verbetering van de digitale dienstverlening.

Thema A: Eerder signaleren

Een groot deel van de terugvorderingen ontstaat doordat ouders wijzigingen in hun situatie niet tijdig doorgeven aan Toeslagen. Met name afwijkingen in het aantal opvanguren in combinatie met de arbeidseis zorgen voor een groot deel van de (hoge) terugvorderingen. Toeslagen wil dit aanpakken door het eerder te signaleren richting ouders als de werkelijkheid verschilt met de aanvraag, door:
 

  1. Intensivering gegevenslevering kinderopvangorganisaties.

    Toeslagen signaleert, op basis van de maandelijkse gegevens die bij kinderopvangorganisaties beschikbaar zijn, eerder verschillen tussen de kinderopvangtoeslagaanvraag en de daadwerkelijke situatie en attendeert de ouder(s) daarop. Vanaf 1 januari 2020 is het door aanpassing van de Regeling Wet kinderopvang (Wko) geregeld welke gegevens de administratie van alle kinderopvangorganisaties moeten bevatten en welke gegevens zij dienen te leveren aan Toeslagen. Het gaat dan bijvoorbeeld over de door ouders afgenomen kinderopvanguren.

    Begin 2020 is gestart met de ondersteuning en het stapsgewijs aansluiten van kinderopvangorganisaties op de maandelijkse gegevenslevering aan Toeslagen. Dit noemen we de ingroeiperiode. Eind 2020 leverde al 85% van de kinderopvangorganisaties maandelijks gegevens aan Toeslagen. Ook ontvingen in 2020 de eerste ouders al een attendering over een afwijking in de gegevens door Toeslagen. De eerste resultaten laten zien dat het eerder signaleren ouders helpt om de gegevens in de toeslagaanvraag actueel te houden en ook helpt om de toeslag te ontvangen waar ze recht op hebben.

    Ook in 2021 gaan we door het met het stapsgewijs aansluiten van kinderopvangorganisaties op de maandelijkse gegevenslevering. Het einddoel is om van alle kinderopvangorganisaties maandelijks gegevens te ontvangen. Hiermee kan Toeslagen een betere dienstverlening voor alle ouders die kinderopvangtoeslag ontvangen realiseren. Het kabinet werkt daarom op dit moment aan een wetswijziging om de maandelijkse gegevenslevering door kinderopvangorganisaties verplicht te stellen. Wanneer de wetswijziging van kracht wordt, is nog niet bekend. De kinderopvangorganisaties worden hierover te zijner tijd geïnformeerd.

    Voor specifieke vragen over de wijze van levering van opvanggegevens kunnen kinderopvangorganisaties terecht op het gegevensportaal van de Belastingdienst. Toeslagen is daarnaast telefonisch bereikbaar via telefoonnummer 0800-0227065, van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 16.00 uur. U kunt ook een e-mail sturen naar: gegevensuitwisseling@belastingdienst.nl.
     
  2. Intensivering gegevenslevering publieksrechtelijke gegevensleveranciers.

    Daarnaast is de Toeslagen in gesprek met zogenoemde publiekrechtelijke gegevensleveranciers, zoals het Inlichtingenbureau, het UWV en DUO, over de intensivering van de frequentie van levering van gegevens. Deze organisaties beschikken over gegevens over het aantal gewerkte uren van de ouder, of de ouder studeert, een traject naar werk volgt of (re-)integreert. Ook deze gegevens zijn relevant voor het bepalen van het recht op kinderopvangtoeslag. Veel van deze gegevens ontvangt Toeslagen nu sneller en maandelijks van de genoemde partijen.

Met de onder 1 en 2 genoemde maatregelen krijgt de Toeslagen eerder zicht op eventuele wijzigingen in de situatie van de ouder(s). Met die informatie kan de Toeslagen de dienstverlening aan de burger verbeteren. Met actuele gegevens kan de Toeslagen ouders er eerder aan herinneren een wijziging door te geven als dit nodig lijkt. Zo kan de Toeslagen ervoor zorgen dat ouders de juiste toeslag krijgen, om zo de kans te verkleinen dat ouders een groot deel van de toeslag terug moeten betalen. De ouder blijft echter nog steeds verantwoordelijk voor het zelf doorgeven van wijzigingen in zijn situatie die relevant zijn voor het recht op kinderopvangtoeslag.

Thema B: Begeleiden ouders met een grote kans op terugvorderingen

Het tweede hoofdthema van de verbetermaatregelen betreft het begeleiden van ouders met een hoge kans op (hoge) terugvorderingen. Het gaat om ouders die een aanvraag voor kinderopvangtoeslag hebben ingediend en extra hulp nodig hebben bij het tijdig doorgeven van wijzigingen in de aanvraaggegevens van hun kinderopvangtoeslag. Een persoonlijk begeleider gaat aan de slag met de ouder om er samen voor te zorgen dat de juiste toeslag wordt toegekend. Indien nodig wordt de ouder langdurig begeleid. Ook kinderopvangorganisaties kunnen ouders hiervoor aanmelden via een aanmeldformulier. Uiteraard wordt begeleiding alleen gestart als de ouder dit wenst.

Thema C: Verbetering digitale dienstverlening

De systematiek van kinderopvangtoeslag gaat ervan uit dat een ouder in staat is (vooraf) een schatting te maken van zijn situatie, zoals het inkomen, het aantal uren dat er gewerkt gaat worden en het aantal uren dat er kinderopvang zal worden afgenomen. In de praktijk blijkt dat ouders deze schatting niet altijd goed kunnen maken of wijzigingen niet (tijdig) doorgeven. Om het risico hierop te verminderen wordt ook de digitale dienstverlening verder verbeterd. Deze verbetering is erop gericht ouders beter te ondersteunen bij het aanvragen van de kinderopvangtoeslag en het doorgeven van wijzigingen. In 2019 is daarom het onderdeel 'Mijn toeslagen' op toeslagen.nl aangepast. Daarnaast is in 2020 de app Kinderopvangtoeslag gelanceerd. Ouders kunnen hierin makkelijk en overzichtelijk hun eigen situatie raadplegen, berichten ontvangen en zo nodig hun gegevens aanpassen. Kijk op toeslagen.nl en zoek naar ‘app Kinderopvangtoeslag’ voor meer informatie. U vindt de app in de app-stores onder de naam ‘Kinderopvangtoeslag’.

Uitwerking nieuwe maatregelen

Het ministerie van SZW en Toeslagen zijn ook bezig met het uitwerken van nieuwe maatregelen. Deze zullen in de loop van 2021 op deze website geplaatst worden.